Aantal inwoners: 3501
Oppervlak: 268.50 km²
Netnummer: 0519
Burgemeester: Dhr. Albert de Hoop (D66)
Cultuur:
Op Ameland wordt geen Fries, maar Amelands gesproken, een mengdialect dat verwant is aan het Stadsfries.
Ameland is door zijn bijzondere lichtval en landschap reeds lang een geliefde verblijfplaats voor kunstenaars. Sinds 1996 wordt er in november de Ameland kunstmaand georganiseerd. Over het hele eiland exposeren dan kunstenaars uit binnen- en buitenland op dertig locaties hun schilderijen, keramiek, foto's, beelden en installaties.
Musea:
De eerste vermelding van Ameland is van in de 8e eeuw. Het was toen onderhorig aan het graafschap Holland. Dit tot in 1424. Toen verklaarde de Heer van Ameland zich een 'Vrije Heer' (vrijheerschap). Ameland is een eiland geworden door de Watersnood van 1287, toen de Waddenzee werd gevormd.
Hoewel Holland, Friesland en de keizer van het Heilige Roomse Rijk deze quasi-onafhankelijke status betwistten, bleef het een vrijheerschap tot de familie, Cammingha, uitstierf in 1708. Daarna werd de Friese stadhouder Johan Willem Friso van Oranje-Nassau Heer van Ameland en na hem, zijn zoon stadhouder van heel Nederland, Stadhouder Willem IV en zijn kleinzoon Stadhouder Willem V.
Pas in de grondwet van 1814 werd het eiland definitief geïntegreerd in Nederland (in de toenmalige provincie Friesland). De koningen en de koninginnen van Nederland handhaven vandaag nog steeds de titel 'Vrijheer van Ameland'.
Na de Franse tijd werd Ameland een grietenij, de Friese voorloper van de gemeente, van Friesland, en bij de invoering van de gemeentewet werden de grietenijen gemeentes.
Van 1871 tot 1872 werd bij het wantij een dam gebouwd tussen Ameland en het vasteland door een maatschappij voor landaanwinning van de Friese eilanden. Door aanslibbing wilde men landbouwgrond creëren. De provincie Friesland en het Nederlandse Rijk betaalden ieder 200.000 gulden. Het was geen succes: de dam bleek niet stormbestendig en in 1882 na zware stormen in de winter 1881/1882 werd besloten de reparatiewerkzaamheden te stoppen. De dam is met eb nog steeds deels te zien. De veerdam bij Holwerd is de aanzet van deze dam.
In 1940 werden er Duitse troepen naar het eiland gebracht, en binnen enkele uren was het onder de controle van het Duitse leger. Omdat het eiland weinig strategische waarde had, hebben de geallieerden geen invasie uitgevoerd op het eiland. De Duitse troepen gaven zich pas op 2 juni 1945 over, bijna een maand na de nederlaag van nazi-Duitsland.
Evenementen:
Februari
25 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 17.00 uur
Maart
14 1e NTB Ameland, mountainbike marathon
April
10 Nordic Walk Ameland
3 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 13.00 uur
Braderie Nes
23-25 Klassieker weekend
Bezitters van een naoorlogse auto (1945-1975) zijn dan van harte welkom
Mei
8 Alle KNRM reddingstations zijn deze dag geopend voor publiek van 10.00 - 16.00 uur. Ballumerbocht.
6 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 17.00 uur
14 Fietsdag Staatsbosbeheer
Lycurgus Volleybal Toernooi
Waddentoernooi -
Juni
5 Rondje ameland, wandeltocht
4-6 Mad Nes Festival
11-13 Rugby Beach festival Nes
8 en 18 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 18.30 uur
18 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 19.00 uur
19-20 Beach volleybal, Klein Vaarwater te Buren
26-27 Palm beach Life Beach volleybal te Hollum
Juli
5-8 Avondvierdaagse
Beach hockey en beach tennistoernooi te Hollum
8, 22 en 31 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 19.00 uur
17 Ritskermooi Run, Buren
21 7e Boomhiemke Run, Hollum
22 Cultuur- Ambachtelijke dag Ballum
In de vorm van een expositie en demonstratie raakt u op de hoogte van de oude ambachten, technieken maar ook eigentijdse hobby's. Kortom, alles wat met de handen werd en wordt gemaakt vindt u deze dag in Ballum. Met name het boerenbedrijf van vroeger en tegenwoordig krijgen er ruime aandacht. In de vorm van het wel en wee.
30-31 Midzomerfeest Buren
Augustus
6 Roggefeest Nes
Dit is een straatfestival met eilander- en nationale artiesten. Het Roggefeest ontleent haar naam aan de oogstfeesten uit vroeger tijden. Rogge en oogsten komen er nu niet meer aan te pas. Wel muziek, zang, show, theater.
7 Demonstratie van de paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum Oranjeweg in Hollum 19.00 uur
11-12 Horizontour Nes
20-21 Samengestelde menwedstrijd Ballum, Nes
19 Demonstratie van de paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum Oranjeweg in Hollum. 18.00 uur
27-28 Kermis/dorpsfeest te Ballum
Zydeco at Sea 28 en 29 aug
September
3-4 Kermis/dorpsfeest Nes
4 Demonstratie paardenreddingboot. Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 17.00 uur
11 Tri-ambla, off-road triatlon Nes
10-11 Kermis/dorpsfeest Hollum
Oktober
14-16 Kermis Buren
18 Demonstratie paardenreddingboot.Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Holluum. 17.00 uur
November
hele Kunstmaand
maand Gedurende de maand november staat Ameland in het teken van de hedendaagse kunst. Werk van professionele kunstenaars zal op diverse locaties tentoongesteld worden. Daarnaast zal een groot aantal van de kunstenaars solo exposeren.
December
11-12 Adventure run, halve marathon
28 Demonstratie paardenreddingboot
Tien paarden trekken de reddingboot naar zee. Start bij het boothuis en Reddingmuseum aan de Oranjeweg in Hollum. 13.30 uur
Sport:
Op Ameland kan volop gesport worden. Voetbal, tennis, volleybal, golf en vele andere sporten kunnen op Ameland worden gespeeld. Voor deze sporten zijn in verschillende dorpen sportaccommodaties aanwezig.Voor inlichtingen of verhuur hiervan kan contact worden opgenomen met Afd. Welzijn (tel. 0519-555575). De tennisbanen worden door de VVV-Ameland verhuurd (0519-546546).
Sporthal "De Slenk" Sporthal "De Slinger" Sportterrein vv Geel-Wit Tennisbanen Nes Sportterrein sc Amelandia.
Politiek:
Naam: Dhr. Albert de Hoop
Functie: Burgemeester
Taken:
Openbare orde en veiligheid
Vertegenwoordiging Eilander College en Waddenzeezaken
Internationale samenwerking
Mediabeleid, voorlichting en communicatie
Algemene en bestuurlijke zaken
Gemeentelijke organisatie
Onderwijs
Burgerzaken
Financiën en belastingen
Personeelszaken
Cultuur en sport
Naam: Dhr. Will Bakema
Functie: Wethouder
Taken:
1e Loco-burgemeester
Verkeer en Vervoer
Archiefzaken
Economische zaken
Juridische zaken
Privaatrechtelijke zaken
Grondzaken
Kwaliteitsborging van gemeentelijke processen
Toerisme en recreatie
Agrarische zaken
Plattelandsvernieuwing
Natuurbeheer
Beheersoverleggroep
Actualisering ruimtelijke plannen
Europese wetgeving
Naam: Dhr. Nico Oud
Functie: Wethouder
Taken: 2e Loco-burgemeester
Plv. vertegenwoordiger Eilander College en Waddenzeezaken
Bouw-en woningtoezicht
Volkshuisvesting
Woningbedrijf
Stads-en dorpsvernieuwing
Milieubeleid
Openbare werken en technische uitvoering
Afvalstoffen en reiniging
Kustbescherming
Water en Commissie Waterschap
Welzijn, sociale voorzieningen, volksgezondheid
Monumentenzorg
Naam: Dhr. Bjørn van den Brink
Functie: Secretaris
Taken:
Ondersteuning College
Hoofd ambtelijke organisatie
Overig:
Ameland is uit het westen gerekend het vierde bewoonde Nederlandse waddeneiland en behoort tot de provincie Friesland. Het gehele eiland valt onder één gemeente, dat dezelfde naam draagt. De Waddeneilanden vormen de grens tussen de Noordzee en de Waddenzee die aan de zuidkant van de eilandenrij ligt. Op 30 november 2009 telde het waddeneiland, en dus ook de gemeente, 3.501 inwoners (bron: CBS). De bewoners worden Amelanders[1] genoemd.
Ten westen van Ameland ligt het Borndiep met aan de overkant Terschelling, en in het oosten is bij helder weer nog net het nabijgelegen eiland Schiermonnikoog te zien. Rederij Wagenborg onderhoudt een veerdienst tussen Holwerd en Nes.
Ameland bestaat voornamelijk uit zandduinen. Ten oosten van Buren ligt het Oerd, een drassig gebied waar veel vogels leven en waar zeewater via een aantal geulen vrijelijk in- en uitstroomt. De totale strandlengte is 27 km en de totale lengte van de fietspaden is 100 km. Hollum is het dorp met het oudste huis van Ameland, gebouwd in 1516. De vuurtoren (zie foto) is gemaakt in Deventer, in de ijzergieterij van Nering Bögel, zie ook onder ijzeroer.
Het eiland beschikt over een klein vliegveld bij Ballum; Ameland Airport Ballum dat voornamelijk recreatief gebruikt wordt, maar ook een landingsplaats is voor de reddingshelicopters van het SAR-squadron in Leeuwarden dat ambulancediensten levert voor het waddengebied.
